Polesia · Baltic to Black Sea
The public campaign against the E40 waterway renovation project
The E40 plan would link the Baltic and the Black Sea by an inland shipping route of about 2,000 km through the Polesia wetlands. These notes set out the route, the concerns raised against it and how the debate developed.
Independent site. This is not the website of the Stop E40 campaign or of any organisation in its coalition, and it has no ties to them. No petition, no donations, no membership.Updated
The E40 waterway in short
- Route: from Gdansk up the Vistula and the Bug to Brest, through the Mukhavets and the Dnieper-Bug Canal, along the Pina and the Pripyat across Belarus and Ukraine, then down the Dnieper to Kherson on the Black Sea.
- The campaign: from 2017 conservation groups ran a public campaign against renovating the route, with a site in Russian and English that collected expert interviews on birds, economics, law and radiation.
- Nature at stake: the archived pages count 29 protected areas in Poland, about 27 in Ukraine and 19 important natural areas in Belarus along the route, among them the Pripyat floodplain, a spring stopover for about 1.5 million migrating birds.
- Open questions: economists questioned the feasibility study's forecast of 6 million tonnes of cargo a year, and experts warned about dredging in the Chernobyl zone. By 2022 the campaign reported that the European Commission had turned down Poland's request to include the E40 in the EU's TEN-T transport network.
From the Pripyat dredging plan to the stroometiket on a Dutch energy bill
The E40 plan would send barges along the Pripyat, and downstream of the Belarusian border that river runs through the Chernobyl exclusion zone. Experts interviewed for the campaign warned that dredging a deeper channel there would lift radioactive silt from the riverbed.
The exclusion zone exists because of the Chernobyl nuclear power plant, a station built to make electricity for the grid. Its last reactor was shut down in December 2000, yet nuclear power is still one of the sources behind the electricity sold in Europe, the Netherlands included.
In a Dutch home that mix shows up on the stroometiket. Milieu Centraal explains that every energy supplier sends this label once a year, after 1 May, with the annual bill: it shows whether your electricity came from wind, sun, coal, gas or nuclear power, and whether it was made in the Netherlands. Green and grey power flow through the same grid, the ACM adds, so the label is where the difference is shown. That makes the stroometiket a second thing to weigh, next to the price per kWh, when you energie vergelijken.
| Source on the label | Counted as |
|---|---|
| Wind, sun, hydropower, biomass | Green electricity |
| Natural gas, coal | Grey electricity (fossil) |
| Nuclear power | Grey electricity (not renewable) |
Source: Milieu Centraal, Is jouw stroom groen?; ACM ConsuWijzer, groene en grijze stroom
What follows is the full Dutch guide from energievergelijken.io on comparing electricity and gas in the Netherlands.
Van energievergelijken.io, de volledige uitleg
Energie vergelijken
Energie vergelijken doet u op postcode en verbruik: stroom en gas, vast, variabel of dynamisch, met de totale kosten inclusief korting, netbeheerkosten en belastingen.
Energieprijzen nu
De energieprijs is wat u per kWh stroom en per m³ gas betaalt, inclusief energiebelasting en btw. Het jaarbedrag bestaat uit levering, netbeheerkosten en belasting, min de vermindering energiebelasting en uw korting.
Energie vergelijken in 4 stappen
Energie vergelijken is de prijzen van energieleveranciers naast elkaar zetten voor uw adres en uw verbruik. Het betekent dat u ziet wat stroom en gas u per jaar kosten bij elke leverancier, met korting, netbeheerkosten en belastingen erin.
Zoek uw verbruik op
Uw jaarverbruik staat op uw laatste jaarafrekening: stroom in kWh, gas in m³.
Kies uw contractvorm en looptijd
Vast, variabel, dynamisch of hybride. Een vast contract geeft zekerheid voor 1, 2 of 3 jaar; een variabel of dynamisch contract is maandelijks opzegbaar. Twijfelt u, vergelijk dan alle vormen tegelijk.
Vergelijk op de totale kosten
Kijk naar de kosten over de hele looptijd, korting erin, niet naar het eerste maandbedrag. Een korting van € 300 op een contract van 3 jaar is € 100 per jaar. Netbeheerkosten en energiebelasting zijn bij elke leverancier gelijk; het verschil zit in het leveringstarief, de vaste leveringskosten en de korting.
Stap over en gebruik uw bedenktijd
U rondt af bij de leverancier. De nieuwe leverancier zegt uw oude contract voor u op en regelt de overstap; dat duurt meestal 4 tot 6 weken en u zit nooit zonder stroom of gas. U heeft 14 dagen bedenktijd. Wilt u meteen uw energiecontract afsluiten, dan staat daar hoe dat stap voor stap gaat.
Energiecontracten vergelijken: vast, variabel of dynamisch
Een energiecontract is de afspraak met een leverancier over de prijs van uw stroom en gas en hoe lang die geldt. De contractvorm bepaalt of uw tarief vaststaat of meebeweegt met de markt.
| Vast | Variabel | Dynamisch | Hybride | |
|---|---|---|---|---|
| Prijs | Staat vast voor de looptijd | Kan wijzigen, met minstens een maand vooraf bericht | Stroom per uur, gas per dag, volgens de marktprijs | Stroom dynamisch, gas vast |
| Looptijd | 1, 2 of 3 jaar | Onbepaalde tijd | Onbepaalde tijd | Gas 1 of 3 jaar vast |
| Eerder opzeggen | Opzegvergoeding mogelijk | Geen opzegvergoeding, opzegtermijn tot 1 maand | Geen opzegvergoeding | Opzegvergoeding mogelijk op het vaste deel |
| Voordeel | U weet vooraf wat u betaalt | Dalende prijzen merkt u snel | Goedkope uren benut u direct | Zekere gasprijs, flexibele stroom |
| Nadeel | Dalende prijzen merkt u niet | Stijgende prijzen merkt u ook snel | Dure uren kosten meer; slimme meter nodig | Slimme meter nodig voor de stroom |
| Past bij | Wie zekerheid wil | Wie vrij wil blijven | Wie verbruik kan verschuiven, met zonnepanelen, thuisbatterij of laadpaal | Wie gas wil vastzetten en stroom wil sturen |
Kiest u tussen 1 of 3 jaar vast, dan geeft 3 jaar langer zekerheid, maar bindt het u ook langer aan dezelfde prijs. Een vast contract zet alleen het leveringstarief vast: energiebelasting en netbeheerkosten kunnen tussentijds nog veranderen.
Waar let u op bij het vergelijken?
- Totale kosten inclusief korting
- Vergelijk de kosten over de hele looptijd min de korting. Een vergelijking die op het eerste jaar sorteert, laat een lange looptijd met een hoge eenmalige korting goedkoper lijken dan hij daarna is.
- Zonnepanelen
- Met zonnepanelen tellen ook de terugleverkosten en de terugleververgoeding mee. Vanaf 1 januari 2027 bepalen die samen met uw eigen verbruik wat u betaalt.
- Netbeheerkosten en belastingen
- De netbeheerkosten betaalt u via uw leverancier, voor het transport naar uw huis. De grootte van uw aansluiting bepaalt de hoogte (het capaciteitstarief). Energiebelasting en btw zijn wettelijk vastgesteld; de vermindering energiebelasting krijgt u per aansluiting als korting.
- Leveringstarief en vaste leveringskosten
- Het leveringstarief is de prijs per kWh en per m³ die de leverancier zelf bepaalt. De vaste leveringskosten betaalt u elke maand, los van uw verbruik; bij een laag verbruik wegen ze zwaar.
- Welkomstbonus, cashback of loyaliteitsbonus
- Een welkomstbonus of cashback krijgt u als nieuwe klant, een loyaliteitsbonus als bestaande klant. De voorwaarden zeggen wanneer u die krijgt en of u terugbetaalt bij eerder opzeggen.
- Groene of grijze stroom
- Groene stroom komt uit zon, wind of water, grijze stroom uit gas en kolen. Op het stroometiket van de leverancier ziet u waar uw stroom vandaan komt.
- Enkel of dubbel tarief
- Met een meter met dag- en nachtstand betaalt u twee tarieven. Laadt u een elektrische auto ’s nachts, dan scheelt een daltarief of een dynamisch contract.
- Termijnbedrag en jaarafrekening
- Het termijnbedrag is een voorschot per maand en kan afwijken van de maandprijs in de vergelijking: de leverancier rekent met zijn eigen schatting. De jaarafrekening verrekent uw echte verbruik.
- Vergunning en leveringsplicht
- Elke energieleverancier heeft een vergunning van de ACM nodig. Een leverancier met vergunning moet u als kleinverbruiker leveren: dat heet de leveringsplicht.
Energie vergelijken met zonnepanelen
De salderingsregeling stopt op , meldt de Rijksoverheid. Vanaf dan trekt uw leverancier de stroom die u teruglevert niet meer af van de stroom die u gebruikt. U betaalt voor alles wat u uit het net haalt en krijgt een terugleververgoeding voor wat u teruglevert.
Vergelijk met zonnepanelen daarom op drie dingen: het tarief voor stroom uit het net, de terugleverkosten en de terugleververgoeding. Stroom die u direct zelf verbruikt, wordt het meest waard; een dynamisch contract of een thuisbatterij helpt daarbij. Sluit u een contract af dat aan een thuisbatterij vastzit, weet dan dat de slimme sturing van de batterij na een overstap waarschijnlijk niet meer werkt. Meer over de regels van 2027 staat bij de goedkoopste energieleverancier 2027.
Energie vergelijken in 2027: wat verandert er?
- Salderen stopt
- Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling voor iedereen met zonnepanelen. Terugleververgoeding en terugleverkosten worden dan belangrijker in uw vergelijking.
- Energiebelasting
- Het kabinet stelde de tarieven voor 2027 voor in het Belastingplan 2027: iets minder belasting op stroom en iets meer op gas. Die tarieven gelden pas als de Tweede en Eerste Kamer akkoord gaan.
- Netbeheerkosten
- De netbeheerkosten stijgen in 2027 naar verwachting opnieuw. Netbeheerders stellen hun tarieven elk jaar vast, binnen grenzen van de ACM; de tarieven voor 2027 worden in december definitief en gelden bij elke leverancier hetzelfde.
- Groen gas
- Leveranciers moeten volgens de plannen van het kabinet vanaf 2027 een deel groen gas bijmengen. Groen gas is duurder om te maken, dus dat kan de gasprijs verhogen. De CO2-heffing op gas voor huishoudens (ETS2) is uitgesteld tot 2028.
- Noodfonds Energie
- Het kabinet heeft aangekondigd het Noodfonds Energie begin 2027 opnieuw te openen voor huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening.
Met een vast contract zet u uw leveringstarief vast; met een variabel contract beweegt het mee en kunt u elke maand alsnog overstappen.
Stroom en gas vergelijken, of alleen stroom
Stroom vergelijken doet u op de stroomprijs per kWh, gas vergelijken op de gasprijs per m³, steeds met de vaste leveringskosten erbij. De meeste huishoudens nemen stroom en gas bij één leverancier; dat hoeft niet, maar het maakt vergelijken en de jaarafrekening eenvoudiger.
Bij een warmtenet of stadsverwarming heeft u daarnaast een warmtecontract bij één vaste warmteleverancier, en die vergelijkt u niet. Gebruikt u de energie vooral privé, dan bent u volgens de ACM consument, ook als u thuis werkt. Voor een bedrijfspand gebruikt u zakelijk energie vergelijken.
Wanneer stapt u over?
Het beste moment om over te stappen hangt af van uw huidige contract, niet van de maand.
| Situatie | Moment |
|---|---|
| Vast contract loopt af | Vergelijk en sluit vooraf af, met de einddatum als ingangsdatum; dan betaalt u geen opzegvergoeding. |
| Einddatum ‘tot en met’ | Loopt uw contract tot en met 31 december, dan kiest u 1 januari als ingangsdatum. |
| Vast contract, eerder weg | De leverancier mag een opzegvergoeding rekenen volgens de ACM-regels; is energie sinds uw contract duurder geworden, dan betaalt u niets. |
| Variabel of dynamisch | Elk moment, met een opzegtermijn van hooguit een maand. |
| Nu vastzetten of wachten? | Niemand weet wat energie volgend jaar kost. Vast koopt zekerheid; met variabel kunt u later alsnog overstappen naar vast. |
| Verhuizing | Vergelijk zodra u de sleuteldatum weet en geef die op als ingangsdatum. |
Sluit geen energiecontract af aan de deur of tijdens een verkoopgesprek aan de telefoon; de ACM raadt dat af. Collectieve inkoop of een energieveiling kan ook, maar is niet altijd goedkoper dan zelf vergelijken. Na het afsluiten geeft de leverancier u een samenvatting van de voorwaarden; die is sinds de Energiewet van 2026 verplicht.
Veelgestelde vragen over energie vergelijken
Wat is op dit moment de goedkoopste energieleverancier?
Dat verschilt per adres, per verbruik en per dag.
Wat is het beste energiecontract op dit moment?
Het contract met de laagste kosten over de looptijd dat past bij hoeveel zekerheid u wilt. Wilt u zeker zijn van uw prijs, kies vast; wilt u vrij blijven of heeft u zonnepanelen en een slimme meter, kijk dan naar variabel of dynamisch.
Waar vergelijk ik energie het beste?
De beste energieleverancier voor u is de leverancier die op uw verbruik de laagste kosten over de looptijd heeft en voorwaarden die u bevallen.
Is overstappen gratis?
Ja, overstappen zelf kost niets. Alleen als u een vast contract voor de einddatum opzegt, kan uw oude leverancier een opzegvergoeding rekenen.
Ik weet mijn jaarverbruik niet. Wat nu?
Kies een profiel dat op uw woning lijkt. De leverancier past uw termijnbedrag aan zodra uw echte verbruik bekend is, en de jaarafrekening rekent het precies af.
Waarom vraagt de leverancier een ander maandbedrag?
Het termijnbedrag is een voorschot op basis van de schatting van de leverancier. De maandprijs in de vergelijking is de jaarprijs gedeeld door twaalf. Na een jaar verrekent de jaarafrekening het verschil.
Kan ik overstappen als mijn contract nog loopt?
Ja. Bij variabel en dynamisch kan het elke maand. Bij een vast contract kunt u alvast afsluiten met de einddatum als ingangsdatum, of eerder weg en een eventuele opzegvergoeding betalen.
Hoelang duurt een overstap?
Meestal 4 tot 6 weken. U zit in de tussentijd nooit zonder stroom of gas: uw oude leverancier levert door tot de nieuwe begint.
Kan ik mijn overstap annuleren?
Ja, binnen de bedenktijd van 14 dagen, zonder kosten en zonder reden.
Krijg ik een welkomstcadeau of bonus?
Veel leveranciers geven nieuwe klanten een welkomstbonus of cashback, soms een cadeau.